pees J³eefkeÌle ceb

Kesle Deewj yeeæpeej
Deveg¬eÀceefCekeÀe

pegueeF&-efmele. 2001

pees J³eefkeÌle ceb[er #es$e ceW DeefOemetef®ele keÉÀefºe GhepeeW keÀe ¬eÀ³e efJe¬eÀ³e ³ee ÒemebmkeÀjCe keÀjvee
®eenlee nw,Jen ceb[er DeefOeefve³ece keÀer Oeeje 32 kesÀ DeOeerve ceb[er meefceefle keÀes GheefJeefOe³eeW ceW efJeefnle keÀer ieF& jerefle leLee keÀeueeJeefOe ceW DeeJesove Òemlegle keÀjsiee~

ceb[er uee³emeWme
Òeeefhle keÀer Òeef¬eÀ³ee

ceO³eÒeosMe ceW DeefOemetef®ele keÉÀefºe GhepeeW kesÀ J³eeheej keÀes leLee keÉÀefºe GhepeeW kesÀ efJeheCeve keÀe³e& keÀes yesnlej {bie mes efve³eefcele leLee efve³ebef$ele keÀjves keÀer ¢efä mes ce.Òe. keÉÀefºe Ghepe ceb[er DeefOeefve³ece - 1972 ÒeYeeJeMeerue efkeÀ³ee ie³ee nw~

yesnlej efve³eceve Deewj efve³eb$eCe kesÀ efueS DeefOemetef®ele keÉÀefºe GhepeeW keÀe ceb[er #es$e ceW keÀe³e& keÀjves Jeeues J³eefkeÌle³eeW keÀe, ceb[er DeefOeefve³ece keÀer Oeeje 31 kesÀ DeOeerve efJeefve³eceve keÀj efo³ee ie³ee nw~ Dele: ceb[er #es$e ceW DeefOemetef®ele keÉÀefºe Ghepe kesÀ mebyebOe ceW keÀe³e& keÀjves Jeeues Deeæ{efle³ee, J³eeheejer, oueeue, leguew³ee, ncceeue, meJex#ekeÀ (meJex³ej), Yeeb[eieeefjkeÀ (ieesoeceheeue), ÒemebmkeÀjCe (ÒeesmeseEmeie) keÀejKeeveeW kesÀ mJeeceer ³ee DeefOeYeeieer leLee Ssmes Dev³e ceb[er keÉÀl³ekeÀeefj³eeW keÀes ceb[er #es$e keÀer keÉÀefºe Ghepe ceb[er meefceefle mes efJeefOeJele Deveg%eefhle ³eeveer uee³emeWme uesvee DeefveJee³e& nw~ meeLe ner ceb[er DeefOeefve³ece, efve³ece leLee GheefJeefOe³eeW kesÀ DeOeerve ner ceb[er #es$e ceW DeefOemetef®ele keÉÀefºe GhepeeW keÀe ¬eÀ³e-efJe¬eÀ³e SJeb ÒemebmkeÀjCe (ÒeesmeseEmeie) keÀe keÀe³e& keÀjvee DeefveJee³e& nw~

efkeÀve-efkeÀve keÉÀefºe GhepeeW kesÀ efueS uee³emeWme uesvee DeefveJee³e& nw~ ³en ceb[er DeefOeefve³ece keÀer Oeeje 1. (keÀ) Devegmet®eer ceW oMee&³ee ie³ee nw efpemeceW lebleg - Oeev³e - ouenve - efleuenve - mJeehekeÀ - ievvee - HeÀue - meefype³eeW - ®eìveer cemeeues - Jeve Ghepe SJeb Dev³e JemlegDeeW keÀes meefcceefuele efkeÀ³ee ie³ee nw~

ceb[er uee³emeWme Òeef¬eÀ³ee

pees J³eefkeÌle ceb[er #es$e ceW DeefOemetef®ele keÉÀefºe GhepeeW keÀe ¬eÀ³e efJe¬eÀ³e ³ee ÒemebmkeÀjCe keÀjvee ®eenlee nw, Jen ceb[er DeefOeefve³ece keÀer Oeeje 32 kesÀ DeOeerve ceb[er meefceefle keÀes GheefJeefOe³eeW ceW efJeefnle keÀer ieF& jerefle leLee keÀeueeJeefOe ceW DeeJesove Òemlegle keÀjsiee~

GheefJeefOe³eeW keÀer kebÀef[keÀe 18 ceW ceb[er keÉÀl³ekeÀeefj³eeW keÀes Deveg%eefhle mJeefnle keÀjves keÀer Òeef¬eÀ³ee efJeefnle keÀer ieF& nw~

1. Deveg%eefhle HeÀece& (uee³emeWme HeÀece&)

(keÀ) J³eeheejer/ÒemebmkeÀjCekeÀlee&~                     efveOee&efjle uee³emeWme HeÀece&-
     hekeÌkeÀe Deeæ{efle³ee/meJex#ekeÀ/                   1000=00 ©.
     YeC[eieeefjkeÀ~

(Ke) oueeue/heefjJenvekeÀlee& - 800=00 ©.

(ie) leguew³ee - 20=00 © Jeee|ºekeÀ

(Ie) ncceeue - 10=00 ©. Jeee|ºekeÀ

Deveg%eefhle nsleg DeeJesove -

ceb[er uee³emeWme Òeehle keÀjves kesÀ efueS F®ígkeÀ J³eefkeÌle keÀes GheefJeefOe kesÀ Debleie&le ÒeeªHe heeb®e - De ³ee heeb®e - ye ³ee heeb®e - me ceW DeeJesove keÀjvee neslee nw~ J³eeheejer keÀes heeb®e - De, ÒemebmkeÀjCekeÀlee& keÀes heeb®e - ye leLee ncceeue - leguew³ee meJex#ekeÀ/Yeb[eieeefjkeÀ/oueeue/heefjJenvekeÀlee& keÀes Òeeªhe heeb®e - me ceW DeeJesove Òemlegle keÀjvee neslee nw~

DeeJesove kesÀ meeLe GhejeskeÌleevegmeej uee³emeWme HeÀece& keÀe ef[ceeb[ yeQkeÀ [£eHeÌì SJeb Dev³e DeeJeM³ekeÀ DeefYeuesKe (efpemeceW J³eefkeÌleiele/meecetefnkeÀ ÒeefleYetefle keÀer yeQkeÀ SHeÀ.[er.Deej., IeesºeCee he$e - owefvekeÀ ¬eÀ³e#ecelee Deeefo Meeefceue nQ) mebueive keÀjvee DeeJeM³ekeÀ nw~

ceb[er ÒeMeemeve keÀe oeef³elJe

ceb[er uee³emeWme nsleg Òeehle meYeer DeeJesove he$eeW keÀer peeb®e Ghejeble Gmes 30 efoJeme ceW mJeerkeÉÀle/DemJeerkeÉÀle keÀjves keÀe efveCe&³e meefceefle keÀes keÀjvee nw~ uee³emeWme DeeJesove kesÀ mebyebOe ceW mJeerkeÉÀefle/DemJeerkeÉÀefle keÀer mebhetCe& Òeef¬eÀ³ee Oeeje 32 (3) kesÀ DeOeerve ín mehleen ceW hetCe& keÀjvee keÀevetveve DeeJeM³ekeÀ nw Dev³eLee 6 mehleen HeM®eele mJecesJe DeeJesovekeÀlee& keÀe DeeJesove mJeerkeÉÀle ceeve efue³ee peelee nw~ ³en ÒeeJeOeeve ceb[er ÒeMeemeve SJeb ceb[er meefceefle keÀes uee³emeWme DeeJesove SkeÀ efveefM®ele mece³eeJeefOe ceW mJeerkeÉÀle ³ee DemJeerkeÉÀle keÀjves kesÀ efveCe&³e uesves kesÀ efue³es yeeO³e keÀjlee nw Deewj DeeJesokeÀ kesÀ efnleeW keÀes mebj#eCe Òeoeve keÀjlee nw~

uee³emeWme HeÀece& keÀer Jeehemeer

³eefo efkeÀvneR keÀejCeeW mes efkeÀmeer DeeJesokeÀ keÀe DeeJesove ceb[er meefceefle Üeje mJeerkeÉÀle veneR efkeÀ³ee peelee nw lees efHeÀj Gmes DeeJesokeÀ Üeje pecee efkeÀ³ee ie³ee yeQkeÀ [£eHeÌì SJeb mecemle DeefYeuesKe Jeeheme ueewìevee nesles nQ~

efJe¬esÀleeDeeW keÀes Yegieleeve keÀer peesefKece
mes ye®eeves kesÀ efue³es ÒeefleYetefle keÀe ÒeeJeOeeve

ceb[er uee³emeWme Òeehle keÀjves Jeeues J³eefkeÌle Üeje ceb[er ÒeebieCe ceW Òeefleefove keÉÀºekeÀeW keÀer Ghepe Kejeroer peeleer nw Deewj Oeeje 37 (2) kesÀ DeOeerve Gmes keÉÀºekeÀ keÀes ceb[er ÒeebieCe ceW Gmeer efove veieo Yegieleeve keÀjvee DeeJeM³ekeÀ nw efHeÀj Yeer keÉÀºekeÀeW keÀes GvekeÀer Yegieleeve jeefMe keÀer peesefKece jns Fme nsleg uee³emeWme DeeJesove kesÀ meeLe DeeJesokeÀ keÀes Òeeªhe í: SJeb meele ceW SkeÀ IeesºeCee he$e Òemlegle keÀjvee neslee nw efpemeceW J³eeheejer DeeJesokeÀ keÀer Òeefleefove keÀer ¬eÀ³e #ecelee keÀe GuuesKe neslee nw leLee keÉÀºekeÀ keÀes Gmeer efove veieo Yegieleeve keÀjves keÀer Je®eveye×lee nesleer nw~ GheefJeefOe³eeW kesÀ ÒeeJeOeeve kebÀef[keÀe 18 (3) kesÀ Devegmeej meecetefnkeÀ ÒeefleYetefle yeQkeÀ keÀer SHeÀ.[er.Deej. kesÀ ªhe ceW Òemlegle keÀjveer nesleer nw~

meecetefnkeÀ ÒeefleYetefle J³eeheeefj³eeW kesÀ hebpeerye× mebie"veeW Üeje yeQkeÀ SHeÀ.[er.Deej. kesÀ ªhe ceW oer peeleer nw~ ³en ÒeeJeOeeve ceb[er uee³emeWme Òeef¬eÀ³ee ceW henueeryeej efkeÀ³ee ie³ee nw~ J³eefkeÌleiele ÒeefleYetefle SJeb kebÀef[keÀe 18(4) kesÀ Devegmeej J³eefkeÌleiele He´efleYetefle kesÀ ªhe ceW mJe³eb DeeJesokeÀ keÀes Òee©he meele keÀer IeesºeCee Devegmeej yeQkeÀ SHeÀ.[er.Deej. mebueive keÀjveer nesleer nw~

uee³emeWme DeJeefOe

cetuele: ceb[er Deveg%eefhle keÀer DeJeefOe Deveg%eefhle mJeerkeÉÀle nesves kesÀ efoveebkeÀ mes heeb®e Jeºe& nesieer~ eEkeÀleg Fme DeJeefOe ceW ³eefo ceb[er meefceefle keÀer je³e ceW Deveg%eefhle Oeejer keÀe keÀe³e& leLee Dee®ejCe mebleesºeÒeo hee³ee ie³ee lees Deveg%eefhle keÀer DeJeefOe efveOee&efjle MegukeÀ ueskeÀj DeepeerJeve keÀer pee mekeÀleer nw~

uee³emeWme mJeerkeÉÀefle DeefOekeÀejer

ceb[er DeefOeefve³ece keÀer Oeeje 32 kesÀ Devegmeej ceb[er uee³emeWme mJeerkeÉÀle keÀjves keÀe DeefOekeÀej kesÀJeue ceb[er meefceefle keÀes ner nw~

keÀheeme kesÀ J³eeheejer/efpeeEveie HesÀkeÌì£er kesÀ efueS
FueskeÌì£eefvekeÀ leewue keÀeBìe keÀer mLeehevee DeeJeM³ekeÀ

keÉÀºekeÀeW keÀe leewue keÀe³e& ceW MeesºeCe keÀes jeskeÀves kesÀ efueS ³en Mele& jKeer ieF& nw efkeÀ keÀheeme keÀer Kejeroer keÀjves JeeueeW keÀes SJeb efpeeEveie HesÀkeÌì£er mLeeefhele keÀjves Jeeues J³eefkeÌle keÀes FueskeÌì£e@efvekeÀ leewue keÀeBìe Deheves ³eneB mLeeefhele keÀjvee DeefveJee³e& nesiee, Dev³eLee Ssmes J³eefkeÌle keÀer Deveg%eefhle meefceefle Üeje mJeerkeÉÀle veneR keÀer peeSieer~

Deveg%eefhle Òeoe³e keÀjvee

DeefOeefve³ece SJeb GheefJeefOe³eeW kesÀ ÒeeJeOeeveeW kesÀ DeOeerve Òeef¬eÀ³ee Devegmeej DeeJesokeÀ kesÀ uee³emeWme hejer#eCe Ghejeble ceb[er meefceefle Üeje DeeJesokeÀ keÀe Òeeªhe - Dee" ceW Deveg%eefhle Òeoe³e efkeÀ³ee peelee nw efpeme hej ceb[er meefceefle kesÀ DeO³e#e SJeb meef®eJe kesÀ nmlee#ej nesles nQ~

Deveg%eefhle keÀe efveuebefyele DeLeJee jÎ efkeÀ³ee peevee

³eefo keÀesF& ceb[er Deveg%eefhleOeejer ceb[er DeefOeefve³ece efve³ece GheefJeefOe³eeW keÀe GuuebIeve keÀjlee nw Deewj efpemekeÀe ceb[er efnle ceW Deveg%eefhleOeejer yeves jnvee Gef®ele veneR nw, GmekeÀer Deveg%eefhle, ceb[er meefceefle Üeje Oeeje 33 kesÀ GheyebOeeW kesÀ DeOeerve efveuebefyele ³ee efvejmle Yeer keÀer pee mekeÀleer nw~

Jner.kesÀ.efHebieues, YeesHeeue

Kesle Deewj yeeæpeej

Deveg¬eÀceefCekeÀe

pegueeF&-efmele. 2001